بيش از هزار سال است كه مسجد مقدس جمكران ميعادگاه منتظران و سجده‏گاه مشتاقان كوى مهدى، عليه‏السلام، است. و هر شب چهارشنبه هزاران عاشق دلسوخته از گوشه و كنار ايران اسلامى و ديگر كشورها به اين مسجد رو مى‏آورند تا شايد نشانى از آن يار غايب از نظر بيايند.

اگر چه قابل انكار نيست كه راههايى براى ديدن امام زمان، عليه‏السلام، وجود دارد، اما بايد دانست كه ديدار آن بزرگوار، آن هم در دوران غيبت، يك اصل اساسى و ضرورى نيست. در زمان ظهور پيامبر، صلى‏الله‏عليه‏وآله، و حضور امامان بزرگوار، عليهم‏السلام، نيز بسيارى از پيروان صادق و شيعيان راستين بودند كه حتى براى يك بار هم توفيق ديدار نيافتند.

آنچه در دوران غيبت، اصل اساسى و وظيفه شيعيان به شمار مى‏رود، انتظار صادقانه و كسب آمادگيهاى لازم براى يارى رساندن به امام زمان، عليه‏السلام، و همراهى با او در احياى ارزشهاى اسلام و قرآن است.

كسى كه همواره در حالت انتظار به سر مى‏برند و با اصلاح خويش، نسبت‏به پيروى و اطاعت از مولاى غايب خود اصرار مى‏ورزد، اگرچه بظاهر امام زمان، عليه‏السلام، را نبيند، ولى همواره خود را در محضر او، و وجود گرامى او را در كنار خويش احساس مى‏كند.

در روايت آمده است كه:

�هركس در انتظار قائم، عليه‏السلام، به سر ببرد، همچون كسى است كه در خيمه امام زمان، عليه‏السلام، و در خدمت او باشد.�

به گونه‏اى ديگر مى‏توان گفت: اگر مقصود ما از ديدار امام زمان، عليه‏السلام، فقط ديدن چهره او باشد، بدون اينكه از معنويات حضور شريفش بهره‏اى برگيريم و با مدد تعاليم او به مقام قرب و اطاعت‏خدا نزديكتر شويم، اين خود يك خسارت بزرگ است.

و اگر مقصود ما آشناتر شدن دلمان با نور محبت و ولايت او و شدت يافتن عزيمت و تلاش‏مان براى اطاعت و فرمانپذيرى از خداست، اين خود بدون ديدار آن حضرت نيز حاصل مى‏آيد.

كسى كه با نقش امام زمان، عليه‏اسلام، در شريعت آشناست و فرمايشها و دستورات آن بزرگوار را مى‏شناسد و به آنها عمل مى‏كند، بدون ترديد مورد عنايت آن مولاى موعود است و چه بسا در فرصتى پيش‏بينى نشده توفيق ديدن و شناختن او را نيز پيدا كند.

اما كسى كه بدون توجه به حقوق امام زمان، عليه‏السلام، و بدون رعايت تكليف خود نسبت‏به او، همواره فقط در جستجوى ديدن امام زمان، عليه‏السلام، است، اگرچه آن حضرت را ببيند، از اين جستجو و ديدار بهره‏اى بايسته نخواهد برد.

البته همواره شيفتگانى سوخته‏دل و عاشقى پاكباخته بودند و هستند كه پس از طى مراحل عالى معرفت و اطاعت از مولا، و به دنبال مبارزه‏هاى طولانى با نفس و پشت پا زدن به جلوه‏هاى رنگارنگ و دلفريب دنيا، دم از اشتياق جانكاه و شوق هستى سوز خود نسبت‏به ديدار آن حجت الهى زده و مى‏زنند.

در آن مرحله، خود اين عشق و اشتياق راهگشاست، و آن محبوب حقيقى، خود راه ديدار را نشان مى‏دهد، و به وعده‏گاه وصال دعوت مى‏فرمايد. زيرا مسلم است كه محبت و شوق آن بزرگوار نسبت‏به آنان، شديدتر و فراوانتر از محبت و شوق آنان نسبت‏به اوست.

با اين همه باز هم پذيرفتنى است كه مردم عادى نيز در پى كسب فضيلتى يا به منظور برآورده شدن حاجتى، انگيزه ديدار آن پيشواى عالميان را داشته باشند.

در اين زمينه:

� تصميم صادقانه بر ترك گناه يا گناهانى خاص،

� پيمان انجام هميشگى كارى استحبابى همچون نماز اول وقت،

� استمرار بر نماز شب، زيارت عاشورا، زيارت جامعه،

� زياد صلوات فرستادن و دعا براى تعجيل فرج نمودن،

� تداوم هر روزه دعاى عهد و دعاى فرج،

� مقيد بودن به دعاى ندبه و زيارتهايى خاص همچون زيارت �آل يس‏�،

� دوره كردن قرآن كريم و حج‏بيت‏الله‏الحرام به نيابت از آن حضرت،

� رفتن به زيارت معصومين، عليهم‏السلام، و مساجدى خاص همچون مسجد سهله و مسجد جمكران و انجام اعمال مخصوص آن طى چهل هفته،

� خواندن آيات و رواياتى ويژه پس از هر نماز.

راههاى تجربه شده و وسايلى مورد اطمينان هستند كه در فرمايشهاى خود امام زمان، عليه‏السلام، يا امامان ديگر، عليهم‏السلام، مورد تصريح قرار گرفته، يا از بررسى تشرفات برخى صالحين قابل استنتاج مى‏باشد.

در طلب ديدار امام زمان، عليه‏السلام، شايسته است‏به نكاتى چند توجه شود:

1. اعتماد به عنايت الهى.

2. ترك انگيزه‏هاى مادى و دنياگرايانه.

3. پرهيز از افراط و تفريط و اقداماتى كه ضرر قطعى براى روان و بدن دارد.

4. پرهيز از عزلت و كناره‏گزينى و بى‏توجهى به مسؤوليتهاى اجتماعى.

5. كناره‏گيرى و اجتناب از تماس گرفتن با افرادى كه در لباسهاى گوناگون، اين ابزار مقدس را دستمايه اهداف دنيايى و مقاصد ناصواب خويش قرار داده‏اند.

6. نااميد نشدن از تاخير فيض ديدار به خاطر مصلحتهايى خاص.

7. عدم نگرانى از برآورده نشدن حاجتى كه ممكن است در علم الهى امام، عليه‏السلام، به ضرر انسان باشد.

8. مراقبت نسبت‏به ناديده گرفته نشدن كامل اسباب و علل عادى، و خارج نشدن زندگى انسان از مسير ديانت و عرف دينداران.

9. تلاش براى ايجاد قابليت و شايستگى لازم در جهت استمرار عنايت و فيض ديدار.

10. همت والا داشتن و ارزش شايسته نهادن به نعمت جستجو و ديدار، در راستاى بهره‏گيرى معنوى و الهى و اكتفا نكردن به حاجتهاى مادى و بهره‏هاى زودگذر.

اللهم ارنى الطلعة الرشيدة والغرة الحميدة واكحل ناظرى بنظرة منى اليه.